MACCS / MCIS  စနစ်

အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နေမှု အခြေအနေ

နိဒါန်း

၁။      နိုင်ငံတကာတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းများ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက် လာသည်နှင့်အမျှ ကုန်သွယ်မှုလွယ်ကူချောမွေ့စေရေး (Trade Facilitation) အတွက် နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြု စံလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ နည်းပညာများဖြင့် ဖြေရှင်းဆောင်ရွက် လျက်ရှိပါသည်။ ထို့အတူ မြန်မာနိုင်ငံသည်လည်းနိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးကဏ္ဍ အသီးသီးတွင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် နောက်ပိုင်း ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းများမှာလည်း တဟုန်ထိုး တိုးတက်လာခဲ့ပါသည်။ အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ ကုန်ပစ္စည်းများရှင်းလင်းထုတ်ယူမှု လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် Manual စနစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်မည်ဆိုပါက အချိန်ကြန့်ကြာခြင်း၊ ကုန်ကျစရိတ်များပြားခြင်း၊ ကုန်သွယ်မှုကိန်းဂဏန်းများမှာလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် တိကျ မှန်ကန်စွာရရှိနိုင်မှုတွင် ထိခိုက်စေနိုင်ခြင်းနှင့် ကုန်သွယ်မှုလွယ်ကူ ချောမွေ့စေရေးအတွက်ပါ အဟန့်အတားသဖွယ်ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ခြင်း ၀န်ထမ်းနှင့်ပြည်သူ ထိတွေ့ဆောင်ရွက်ရမှုဖြစ်စဉ် များပြားသဖြင့် အဂတိလိုက်စားမှုများအား ထိန်းချုပ်ရန်ခက်ခဲခြင်း စသည့် အားနည်းချက်များ တွေ့ရှိရပါသည်။

၂။      အထက်ပါ အားနည်းချက်များအား လျော့နည်းကျဆင်းစေရန်အတွက် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လက်တွေ့သုံးစွဲ အောင်မြင်လျက်ရှိသော Nippon Automated Cargo and Port Consolidated System- NACCS အားအခြေခံ၍ Myanmar Automated Cargo Clearance System –MACCS (မြန်မာ့ကုန်ပစ္စည်း အလိုအလျောက်ရှင်းလင်းရေး စနစ်) နှင့် Myanmar Customs Intelligence System – MCIS (မြန်မာ့အကောက်ခွန်သတင်း အချက်အလက်စနစ်) တို့ကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။

ရည်မှန်းချက်

(၁)    သွင်းကုန်/ထုတ်ကုန် ရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များပိုမိုသွက်လက် မှန်ကန်မြန်ဆန်စေရန်၊

(၂)     နိုင်ငံတကာအကောက်ခွန်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီဖြစ်စေရန်၊

(၃)     အချိန်၊ ငွေကြေးသုံးစွဲရမှုများလျော့ကျလာစေပြီး ကြိုတင်မျှော်မှန်းဆောင်ရွက်လာစေ နိုင်ရန်၊

(၄)     နိုင်ငံတကာ စံလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Risk Management စနစ်အား နည်းလမ်းတကျ အသုံးပြုနိုင်ရန်၊

(၅)     ကုန်သွယ်မှု လွယ်ကူချောမွေ့စေခြင်းမှတစ်ဆင့် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ပိုမို ဖိတ်ခေါ်လာနိုင်စေရန်နှင့် နိုင်ငံတော်စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တစ်ထောင့် တစ်နေရာမှ အထောက်အကူ ဖြစ်စေရန်၊

ရရှိလာသည့်အကျိုးကျေးဇူးများ

၃။      အကောက်ခွန်ဦးစီးဌာနတွင် သွင်းကုန်/ထုတ်ကုန် ရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များအား Manual စနစ်မှ Automatic System သို့ပြောင်းလဲ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့၍ ကုန်သွယ်မှုလွယ်ကူ ချောမွေ့စေခြင်းနှင့် ကုန်သွယ်မှုပမာဏ ပိုမိုတိုးတက်လာပြီး နိုင်ငံတော်၏ စီးပွားရေးကို တိုးတက်လာစေခြင်း၊ နိုင်ငံတကာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို ပိုမိုဖိတ်ခေါ်လာနိုင်ခြင်း၊ နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုတိုးတက်လာသဖြင့် နိုင်ငံတော်အတွက် အခွန်ဘဏ္ဍာများ ပိုမိုတိကျမှန်ကန်စွာ ကောက်ခံရရှိလာစေနိုင်ခြင်း၊ MACCS/ MCIS စနစ်မှတစ်ဆင့် နိုင်ငံတော်ပြတင်းတစ်ပေါက် စနစ်သို့လည်းကောင်း၊ ထိုမှတဆင့် ASEAN Single Window သို့လည်းကောင်း ဝင်ရောက် နိုင်ရေးအတွက် များစွာအထောက်အကူပြုနိုင်စေခြင်း စသည့်အကျိုးကျေးဇူးများစွာ ရရှိနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

MACCS/ MCIS  အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုအခြေအနေ

၄။     MACCS/MCIS စနစ်အတွက် မြန်မာ-ဂျပန် နှစ်ဖက် တာဝန်ရှိသူများသည် (၂၄.၇.၂၀၁၃) ရက်နေ့မှ စတင်၍ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးညှိနှိုင်း အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ စနစ်၏ Brief Design အား ၂၀၁၃ ဒီဇင်ဘာလ (၃၁) ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း၊ Detail Design အား ၂၀၁၅ မတ်လ (၃၁) ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း ရေးဆွဲနိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။ MACCS စနစ် စမ်းသပ်အသုံးပြုမှု Running Test ကို ၂၀၁၆ သြဂုတ်လမှ အောက်တိုဘာလ အထိဆောင်ရွက်ခဲ့ပါပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ (၁၂) ရက်နေ့တွင် System အား ရန်ကုန် ဧရိယာ (သီလဝါအထူးစီးပွားရေးဇုန် အပါအဝင်) ၌စတင်အသုံးပြုခဲ့ပါသည်။

MACCS စနစ်ဖြင့် ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်မည့် အခြားအစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ (OGAs)

၅။      MACCS စနစ်သည် National Single Window (NSW) အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်မှုကိုပါ အထောက်အကူပြုသည့် စနစ်တစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် အခြားသောအစိုးရ အဖွဲ့အစည်းများ (OGAs) နှင့်ချိတ်ဆက် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ရာ ပထမအဆင့်တွင် သွင်းကုန်/ထုတ်ကုန် ရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည့် အောက်ပါဌာန များနှင့် ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်-

  • စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန(MOC) (ကိုယ်ပိုင်စနစ်ဖြင့်ချိတ်ဆက်ပါမည်)
  • မြန်မာ့ဆိပ်ကမ်းအာဏာပိုင်(MPA) (ကိုယ်ပိုင်စနစ် Port EDI ဖြင့်ချိတ်ဆက်ပါမည်)
  • အစားအသောက်နှင့်ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန (FDA)
  • အပင်ရောဂါပိုးမွှားကာကွယ်ရေးဌာန (Plant Quarantine)
  • မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦးစီးဌာန ( Animal Quarantine )
  • ငါးလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာန ( Animal Quarantine )
  • မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်(MEB)(အကောက်ခွန်ဖြင့်သာသီးသန့်ချိတ်ဆက်ခြင်းဖြစ်ပါ သည်)

ကောက်ခံနိုင်သောအခွန်အမျိုးအစားများ

၆။      MACCS စနစ်မှ အောက်ပါအခွန်အမျိုးအစား (၁၀) မျိုးအား ကောက်ခံသွားမည် ဖြစ်ပါ သည် -

  • Customs Duty (အကောက်ခွန်ဦးစီးဌာနအတွက် ကောက်ခံသော အကောက်ခွန် ရငွေ Customs Duty-CD ဖြစ်ပါသည်)
  • Commercial Tax ( ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာနအတွက် ကောက်ခံပေးသော ကုန်သွယ် လုပ်ငန်းခွန် Commercial Tax-CTဖြစ်ပါသည်)
  • Security Fee (for X-Ray) ( ကုန်သေတ္တာများလုံခြုံမှု စစ်ဆေးခြင်းအတွက် X-Rayဖြတ်သန်းစစ်ဆေးမှု အခကြေးငွေ)
  • Revenue Deposit -RD orPost Value Revenue Deposit – PVRD

(RD ဆိုသည်မှာ အရေးကြီးကုန်ပစ္စည်းများထုတ်ယူမှုအတွက် အပြီးသတ် အခွန် ပေးဆောင် ခြင်းမပြုမီ ပေးသွင်းထားရသည့် အခွန်အာမခံငွေဖြစ်ပါသည်၊ PVRD ဆိုသည်မှာ ထုတ်ယူမည့် ကုန်ပစ္စည်းများ၏တန်ဖိုးအား အတည်ပြု သတ်မှတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးမီ ကုန်ပစ္စည်းများကို ထုတ်ယူနိုင်ရေးအတွက် ပေးသွင်းထားရသည့်အခွန် အာမခံငွေ ဖြစ်ပါသည်)

  • Specific Goods Tariff – SGT (ပြည်ထောင်စုအခွန်အကောက်ဥပေဒေတွင် ပါရှိသည့် ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာန အတွက်ကောက်ခံပေးရသော အထူးကုန်စည်ခွန် ဖြစ်ပါ သည်)
  • Transit Duty-TD(ဖြတ်သန်းကုန်စည်ခွန် ဖြစ်ပါသည်)
  • Advanced Income Tax - AT (ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာနအတွက် သွင်းကုန်/ ထုတ်ကုန် ကိစ္စရပ်များတွင် ကောက်ခံပေးရသော ကြိုတင်ဝင်ငွေခွန် ၂% ဖြစ်ပါသည်)
  • MACCS Service Fees – MF (MACCS စနစ်အသုံးပြုခြင်းအတွက် ID/ED တစ်စောင်ခြင်းအလိုက် ကောက်ခံသွားမည့် ဝန်ဆောင်ခ အခကြေး ငွေဖြစ်ပါသည်။)
  • Redemption Fine - RF, Direct Penalty -DP

(RF ဆိုသည်မှာ သွင်းကုန်/ထုတ်ကုန် ကြေညာလွှာများတွင် ဖြည့်သွင်းရမည့် အချက် အလက်များလွဲမှားခြင်း၊ ပြည့်စုံမှန်ကန်မှုမရှိခြင်း၊ အကောက်ခွန်လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ချိုးဖေါက်ခြင်းများအတွက် ကုန်ပစ္စည်းရွေးယူနိုင်ရန် တပ်ရိုက်သည့် ရွေးယူဒဏ်ငွေ ဖြစ်ပါသည်၊ DP ဆိုသည်မှာ အထူးအမိန့် SO ကိစ္စရပ်များတွင်လည်းကောင်း အခြား ကိစ္စရပ်များတွင်သတ်မှတ်ပြဌာန်းချက် သို့မဟုတ် ကတိကဝတ်များချိုးဖေါက်မှုတို့ အတွက် တပ်ရိုက်သည့် တိုက်ရိုက်ဒဏ်ငွေဖြစ်ပါသည်)

  • License Fee – LF (ကုန်ပစ္စည်းများ တင်သွင်း/တင်ပို့မှု ပြုလုပ်ရာတွင် အချို့သော ကိစ္စရပ်များတွင် ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာနအတွက် ကောက်ခံပေးရသော လိုင်စင်ခ ဖြစ်ပါ သည်)

MACCS စနစ်၏ ထူးခြားသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များ

၇။      MACCS စနစ်၏ ထူးခြားသည့် သွင်ပြင်လက္ခဏာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါ သည်-

  • ၂၄ နာရီပတ်လုံးလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နိုင်သည့် စနစ်ဖြစ်သဖြင့် အလုပ်ချိန်/ရုံးချိန် ပြင်ပ တွင် ကြေညာလွှာ (ID/ ED) တင်သွင်းခြင်းများကို လွယ်ကူစွာ လက်ခံဆောင်ရွက် နိုင်ခြင်း၊
  • အခွန်အရပ်ရပ် ပေးဆောင်ခြင်းအား ကြိုတင်အပ်နှံငွေ (Deposit)၊ ဘဏ်အာမခံစနစ် (Security) ဖြင့် ပေးဆောင်နိုင်ရန် ထည့်သွင်းရေးဆွဲထားခြင်း၊
  • ယခင်ကုန်ပစ္စည်းရှင်းလင်းထုတ်ယူမှုတွင် အခွန်ဆောင်ပစ္စည်းစစ်ထုတ်ယူသည့်စနစ်မှ ပစ္စည်းစစ်အခွန်ဆောင် ထုတ်ယူမှုစနစ် သို့ ပြောင်းလဲကျင့်သုံးခြင်း၊
  • စနစ်သည် ၂၄ နာရီပတ်လုံးဆောင်ရွက်သွားမည့် စနစ်ဖြစ်သောကြောင့် အခွန် အရပ်ရပ် တွက်ချက်မှုအတွက် ဗဟိုဘဏ်မှ နေ့စဉ်ထုတ်ပြန်ပေးသော Daily Exchange Rate သုံးစွဲခြင်းအစား လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရာတွင် ပိုမိုအဆင်ပြေ ချောမွေ့စေမည့် Weekly Exchange Rateသုံးစွဲသည့်စနစ်သို့ပြောင်းလဲကျင့်သုံးခြင်း၊
  • Customs Risk Managementစနစ်အား နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ စနစ်တကျ သုံးစွဲ လာနိုင်ခြင်း၊
  • စနစ်ကြီးတစ်ခုလုံး အောင်မြင်စွာလည်ပတ်နိုင်ရေးသည် စနစ်တွင်ပူးပေါင်းပါဝင်ကြ ရမည့် အခြားသောအစိုးရ ဌာနဆိုင်ရာများ၊ ပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့အစည်းများ၊ ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် အလွန်အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍအဖြစ် ပါဝင်နေခြင်း၊

ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည့် လုပ်ငန်းအစီအစဉ်များ

၈။      မြဝတီနယ်စပ်ဒေသသို့ MACCS/MCIS စနစ်အသုံးပြုနိုင်ရေးအတွက် ဆက်လက် အကောင် အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်သွားမည့် လုပ်ငန်းစဉ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည် -

(က)    အကောက်ခွန်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအား System တွင် ထည့်သွင်း အသုံးပြုနိုင်ရေး အတွက် ဂျပန်-မြန်မာကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များဖြင့် Working Group Meeting များ ပြုလုပ်ခြင်း၊
(ခ)    System အား အသုံးပြုမည့် အကောက်ခွန်အရာရှိများအတွက် Software/ Hardware များ ဝယ်ယူခြင်း၊ System Management Vendor ရွေးချယ်ခြင်း
(ဂ)    System User များထံမှ System အသုံးပြုသူများအတွက် လျှောက်လွှာများ လက်ခံခွင့်ပြုခြင်း၊
(ဃ)    System User များအတွက် သင်တန်းများပို့ချပေးခြင်း၊
(င)    MACCS စနစ် Test Run အသုံးပြုမှုကို ၂၀၁၈ ခုနှစ် မတ်လဆန်းမှ မေလကုန် အထိ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(စ)    မြဝတီတွင် MACCS စနစ်အား ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် စတင်အသုံးပြုခြင်း၊

နိဂုံး

သို့ဖြစ်ပါ၍ MACCS/ MCIS စနစ် စတင်အသုံးပြုဆောင်ရွက်ခဲ့သည့်အချိန်မှစတင်၍ သွင်းကုန်/ ထုတ်ကုန်ရှင်းလင်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို Online စနစ်ဖြင့်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ လုပ်ငန်းများသွက်လက်မှန်ကန်မြန်ဆန်လာခဲ့ပါသည်။ ၎င်းအပြင် စနစ်တပ်ဆင်အသုံးပြုချိန်မှ စ၍ သွင်းကုန်/ ထုတ်ကုန်ရှင်းလင်းရေး လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများကို နိုင်ငံတကာ စံချိန်စံညွှန်း နှင့်အညီ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့်အပြင် ကုန်သွယ်မှုပမာဏများ သိသာစွာတိုးတက်လာပြီး နိုင်ငံတော်စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအခန်းကဏ္ဍများ၊ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအခန်းကဏ္ဍများ ကို အထောက်အကူပြု ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါသည်။ MACCS စနစ် ရေရှည်တည်တံ့ ခိုင်မြဲစေရေး အတွက် အကောက်ခွန်ဦးစီးဌာန ဝန်ထမ်းများအပါအဝင် စနစ်တွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ကြရမည့် အခြားသော အစိုးရဌာနဆိုင်ရာများ၊ ပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့အစည်းများ၊ အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းရေး ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုသည် အလွန်အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍ တစ်ရပ်ဖြစ်ပါကြောင်း ဖော်ပြအပ်ပါသည်။