အခွန်ကောက်ခံပုံစနစ်

နိုင်ငံတော်က အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နေသည့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများနှင့်အညီ ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာနအနေဖြင့် စီးပွားရေး နှင့် လူမှုရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုမူဘောင် (Framework for Economic and Social Reform- FESR) နှင့် ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာရေးပြုပြင် ပြောင်းလဲမှုမဟာဗျူဟာ (Public Financial Management Reform Strategy - PFMRS) တို့အရ အခွန်မူဝါဒ နှင့် အခွန်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း (Tax Policy and Tax Administration Reform) လုပ်ငန်းစဉ်ကို နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်း များ၏ အကူအညီဖြင့် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာနသည် ထိရောက်ထက်မြက်သော  အခွန်စီမံခန့်ခွဲမှု လုပ်ငန်းများကို ရိုးသား ဖြောင့်မတ်စွာဆောင်ရွက်သည့် နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြု ခေတ်မီအခွန်ဌာနတစ်ခုဖြစ်လာစေရန် မျှော်မှန်းချက် ထားရှိပြီး ဆောင်ရွက် လျက်ရှိပါသည်။ ထိုသို့ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အခွန်ရုံးမှအခွန်စည်းကြပ်သည့်စနစ် (OAS) မှ အခွန်ထမ်း ကိုယ်တိုင်အခွန်စည်းကြပ်သည့်စနစ်  (SAS) သို့ ပြောင်းလဲကျင့်သုံးနိုင်ရန်လည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။

အခွန်ရုံးမှ အခွန်စည်းကြပ်သည့်စနစ် (OAS) သည် အခွန်ထမ်းတင်ပြမှုအပေါ် အခွန်ရုံးမှ စည်းကြပ်သတ်မှတ်ခြင်းဖြစ်ပြီး အဆိုပါစနစ်သည် အခွန်မှူးတစ်ဦးတည်းမှ အခွန်ထမ်းဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်း၊ အခွန်စာရင်းစစ်ဆေးခြင်းလုပ်ငန်း၊ အခွန်ကောက်ခံခြင်း လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ရ သည့်အတွက် အခွန်မှူးတစ်ဦးတည်းတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များရရှိနေပါသည်။ အခွန်ထမ်းအနေဖြင့်လည်း မိမိအိတ်ထဲမှ ငွေအားထုတ်၍ပေးဆောင်ရ သဖြင့် မပေးချင်သည်မှာ သဘာဝပင်ဖြစ်ပါသည်။ တစ်ဖက်တွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်ရရှိပြီးအခြားတစ်ဖက်တွင် အခွန်ပေးချင် စိတ်မရှိသဖြင့် ညှိနှိုင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အဂတိ လိုက်စားမှု ကင်းစင်စေရေးအတွက် အခွန်မှူးတစ်ဦးတည်း အပေါ်လုပ်ပိုင်ခွင့် မပေးတော့ဘဲ အခွန်ထမ်းမှ မိမိပေးဆောင်ရမည့် အခွန်အားတွက်ချက် ပေးသွင်းခြင်းအပေါ် အခွန်ရုံးမှ လုပ်ငန်းကဏ္ဍအလိုက် တာဝန်ယူသည့် စနစ်ဖြစ်သည့် အခွန်ထမ်း ကိုယ်တိုင်အခွန်စည်းကြပ်သည့်စနစ် (SAS) သို့ ပြောင်းလဲဆောင်ရွက်ရခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ ပြောင်းလဲကျင့်သုံး ရာတွင် ပြည်တွင်းအခွန်များ ဦးစီးဌာနတစ်ခုလုံးအား တစ်ချိန်တည်း တစ်ပြိုင် တည်းပြောင်းလဲရန်မှာ လူစွမ်းအားအရင်းအမြစ်ကန့်သတ်ချက်များရှိသဖြင့် အခွန်ထမ်း  ကိုယ်တိုင်အခွန်စည်းကြပ်သည့်စနစ် (SAS) ဖြင့် အခွန်ထမ်းကြီးများဆိုင်ရာအခွန်ရုံး အား ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် အခွန်ထမ်း ကုမ္ပဏီ ၄၅၀ ခန့်ဖြင့်စတင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ယခုအချိန်တွင် အခွန်ကောက်ခံမှုလုပ်ငန်းများကို အောင်မြင်စွာဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။ အလားတူ အလယ်အလတ် အခွန်ထမ်းများဆိုင်ရာအခွန်ရုံး (၁) ကိုလည်း အခွန်ထမ်းကိုယ်တိုင် အခွန်စည်းကြပ်သည့် စနစ် (SAS) ပြောင်းလဲနိုင်ရေးအတွက် ၂၀၁၆-၂၀၁၇  ဘဏ္ဍာနှစ်  တွင် ပြင်ဆင်ထားပြီးဖြစ်ပါသည်။